Het lijkt of heel Nederland in de ban is van het paranormale. Ik kom de laatste tijd alleen nog maar mensen tegen die zeggen óf paranormaal begaafd te zijn óf iemand persoonlijk te kennen met paranormale gaven. Ik ga vanzelfsprekend graag in discussie met ze, vooral ook omdat ik door de vele gevoerde discussies inmiddels al weet wat er gezegd gaat worden en hoe ik daar het beste op kan reageren. Het is de kunst om de ander toch aan het twijfelen te krijgen al is het maar heel, heel licht. De gouden regel is altijd respectvol te blijven ten opzichte van mijn discussiepartner: ik zal hem nooit belachelijk maken of bekritiseren om zijn geloof. Ook zal ik nooit definitieve statements maken omtrent het al dan wel niet bestaan van paranormale fenomenen. Een zin als “…met geesten praten is complete onzin…” zal je mij dus nooit horen zeggen. Jammer genoeg is die gouden regel niet gehanteerd tijdens de uitzending van Pauw en Witteman van gisteravond.
Het had zo’n mooi en boeiend gesprek kunnen zijn met Liesbeth van Dijk (winnaar van het KRO programma “Het Zesde Zintuig”). Het enige wat Pauw en Witteman (of hun producers) hadden moeten doen is een intelligente en ervaren scepticus uitnodigen om in gesprek te gaan met deze helderziende. In plaats daarvan namen Jeroen Pauw en Paul Witteman zelf de rol van sceptici op zich en ze faalden miserabel, ik kan het helaas niet anders stellen. Ze stelden de verkeerde vragen, ze namen haar duidelijk niet serieus en ze dwongen haar op het eind nog tot het maken van een voorspelling zonder dat duidelijk was of ze dat eigenlijk wel claimde te kunnen doen. Het was dan ook niet meer dan logisch dat Liesbeth van Dijk al na een paar minuten uiterst defensief en assertief werd wat het gesprek niet ten goede kwam.
Zo blijkt maar weer dat er toch nog enige studie gaat zitten in het zijn van een geïnformeerd scepticus. Als je niet precies weet wat het inhoudt om een scepticus te zijn is met name het stellen van de juiste vragen een probleem. Deze drie vragen hadden in ieder geval gesteld moeten worden:
1. Kan je heel nauwkeurig je paranormale gave(s) omschrijven? (wat claimt de helderziende te kunnen doen)
2. Hoe accuraat ben je met je gave?
3. Kan je die claim ook waarmaken in een test die jij en een paar waarnemers samen opstellen?
De antwoorden op deze drie sleutelvragen had voldoende gesprekstof opgeleverd om een echt interessant gesprek te voeren op basis van wederzijds respect. De domme vragen en flauwe sneren en opmerkingen waar de heren nu mee kwamen hebben vanzelfsprekend helemaal niets opgeleverd, het heeft de kloof tussen mensen die geloven en mensen die het “allemaal maar onzin vinden” (niet noodzakerlijkerwijs sceptici; sceptici drukken zich over het algemeen wat subtieler uit) zonder twijfel alleen maar groter gemaakt. De ene groep zal beweren dat de helderziende ontwijkend en defensief was, de andere groep zal (terecht) beweren dat Pauw en Witteman haar op een onrespectvolle manier hebben bejegend.
Een gemiste kans en dat spijt mij oprecht, ik wacht nog altijd op een publiek gesprek tussen een medium/ helderziende/ paranormaal begaafd persoon en een geloofwaardig scepticus, maar het lijkt erop dat dat waarschijnlijk nog een tijd op zich zal laten wachten!
LOGATES
Blog ter bevordering van het Logisch Redeneren 