Vaste lezers van dit blog is het misschien al opgevallen dat ik soms een analyse onderbreek voor een “gedachtenexperiment”. Het is een hulpmiddel dat ik vaak hanteer als ik behoefte heb aan wat meer helderheid in sommige situaties en omstandigheden. Onder een gedachtenexperiment versta ik het volgende:
Een overpeinzing of redenering over de meest logische gang van zaken in een gegeven situatie.
Een dergelijk experiment begint meestal met een vraag en een hypothetische situatie (“…stel:” of “…als…”) Het is de kunst om “de meest logische gang van zaken” in die situatie te achterhalen door het verloop van de gebeurtenissen onder te verdelen in kleinere stappen die op zo logisch mogelijke wijze in elkaar overvloeien. Vaak zijn er meerdere wegen mogelijk, maar de uiteindelijke conclusie blijft meestal gelijk of bijna gelijk.
Vandaag werd ik plotseling overvallen door een ingeving over de bizarre situatie die ontstaan is met mediums en paragnosten – hierna “paranormalen” genoemd – aan één kant en sceptici aan de andere kant; met name de sceptici die de openbaarheid zoeken (James Randi, Richard Dawkins, Penn & Teller, de mensen van Stichting Skepsis en op veel kleinere schaal ook Logates met zijn irriterende artikelen). De situatie is als volgt op te sommen:
– sprekers en schrijvers van beide kanten “preken toch vooral voor eigen parochie”; er worden maar weinig mensen van het andere “kamp” bereikt en dat lijkt met name voor sceptici spijtig aangezien zij vaak proberen andersdenkenden te overtuigen van hun standpunten.
– sceptici roepen dat paranormalen hun claims moeten bewijzen onder gecontroleerde omstandigheden
– paranormalen antwoorden dat ze niets te bewijzen hebben: de reacties van de cliënten is afdoende
– beide kampen proberen mensen die nog niet beslist hebben waartoe ze behoren voor zich te winnen, de paranormalen winnen denk ik op dit moment (ook al is het geen wedstrijd…of wel?)
Al met al denk ik niet dat men snel tot een gemeenschappelijk gedachtegoed zal komen. Alles wijst op een patstelling maar dat is slechts schijn: de patstelling bevestigt namelijk het “logische gelijk” van de sceptici. Een simpel gedachtenexperiment leidt tot die conclusie:
Het gedachtenexperiment
Paranormalen willen de sceptici doen geloven dat paranormale fenomenen overal zijn en bovenal volstrekt normaal: de zielen van overleden dierbaren zijn altijd om ons heen en ze verlangen ernaar met ons te communiceren. Bovendien zijn ze alwetend over het leven hier op aarde en kunnen vaak zelfs een blik in de toekomst werpen. Iedereen zou in staat moeten zijn de communicatie met gene zijde te bewerkstelligen maar blijkbaar zijn er weinig mensen die de “gave” echt hebben ontwikkeld.
Uit bovenstaande alinea zou je logischerwijs kunnen concluderen dat het zaak is voor de gestorven zielen de geloofwaardigheid van de paranormalen te waarborgen, immers: als de mediums niet geloofd worden kunnen ze hun boodschappen niet naar ons overbrengen.
En nu de sleutelvraag: wat is de makkelijkste manier voor de zielen om die geloofwaardigheid te waarborgen?
Overtuig de meest prominente sceptici van hun ongelijk!
Als je een gestorven ziel zou zijn die een belangrijke boodschap heeft voor een sceptisch familielid zou je hem nooit kunnen bereiken. Als slimme ziel zou je er dan werk van kunnen maken om James Randi te verrassen: je zou bijvoorbeeld een medium kunnen helpen glansrijk voor zijn test te laten slagen of je zou een willekeurig persoon het voorwerp doorgeven (in een droom?) dat Randi heeft gestopt in een kistje in zijn huis. Je zou op kleinere schaal ook een medium op Logates kunnen afsturen en hem vertellen hoeveel tegels zijn badkamervloer telt of de eerste twintig namen en telefoonnummers van de telefoonlijst in zijn mobiele telefoon of de precieze omschrijving van de bank die hij van plan is te kopen; je kan erop rekenen dat daarover geschreven zal worden en wat is overtuigender dan een “die-hard” scepticus van mening doen veranderen omtrent het paranormale? Als je Randi op die manier weet te overtuigen zal je zelfs een wereldwijde schok veroorzaken die uiteindelijk kan leiden tot de algemene acceptatie van paranormale fenomenen! Zou dat niet de wens zijn van onze overleden dierbaren?
Juist omdat deze dingen nog nimmer gebeurd zijn zou je de volgende drie conclusies kunnen trekken:
a) de overleden zielen interesseert het allemaal niets en zijn niet van plan een kleine moeite te doen om ons allemaal te bereiken
b) de zielen van onze overleden dierbaren bestaan niet
c) de zielen van de overledenen bestaan wel maar zijn niet in staat met ons te communiceren
Conclusie B is de simpelste oplossing met de minste aannames (Occam’s Razor*) en daarom vooralsnog de juiste. De omschreven patstelling aan het begin van dit artikel wijst dus wel degelijk op het gelijk van de sceptici. Ik vermoed dat paranormalen hun ogen én geest sluiten voor deze gedachten, maar het “probleem” dat de conclusie van dit gedachtenexperiment voor paranormalen veroorzaakt valt moeilijk te ontkennen. Mocht dat wel zo zijn: laat het weten in een reactie, ik ben benieuwd! Ondertussen houd ik morgen mijn ogen open voor mensen die me benaderen met informatie over mijn badkamervloer…
LOGATES
*Voor meer informatie over Occam’s Razor lees De complexiteit van eenvoud
Blog ter bevordering van het Logisch Redeneren 