Verschillende mensen hebben mij reeds geschreven en verteld dat ik naar Engelse mediums moet kijken om te zien wat echt mediumschap inhoudt. De naam Paul Jacobs wordt hierbij ook vaak genoemd. Ik kan me herinneren dat ik hem een tijd geleden te gast bij Reinout Oerlemans op televisie heb gezien. Het was mij toen gelijk duidelijk dat wat Paul Jacobs in het programma deed identiek was aan wat een coldreader zou doen. Occam’s Razor gebiedt mij daarom de conclusie te trekken dat ook de heer Jacobs een coldreader is. Let wel: het kan best zijn dat hij dat zelf niet weet en coldreading verwart met een paranormale gave. Ik acht die kans groot aangezien de technieken die hij gebruikte zeker niet geavanceerd waren; Derek Ogilvie is heel wat moeilijker te betrappen. Een bezoeker van dit blog linkte naar het fragment met Paul Jacobs en een beknopte analyse kan daarom dus ook niet uitblijven!
Je kunt het fragment hier vinden: Paul Jacobs te gast bij Reinout Oerlemans.
Paul Jacobs krijgt voordat hij geïnterviewd wordt een uitgebreide introductie middels een filmpje. Hierin worden zijn gaven bezongen door bewonderaars, collega’s en studenten. Het publiek in de studio ziet dit filmpje ook en het effect ervan is niet te onderschatten: de meeste mensen zullen ervan onder de indruk zijn en geven daarom Jacobs bij voorbaat al het voordeel van de twijfel. Het is belangrijk voor coldreaders hun kunsten te vertonen voor publiek dat ze een warm hart toedraagt: publieksparticipatie is immers een essentieel onderdeel van coldreading. Als een cliënt geen antwoord geeft op de vragen van Jacobs of, nog erger, zelf kritische vragen stelt tijdens de reading zal deze finaal de mist ingaan!
Op 2:40 doet Jacobs een uitspraak die ik al meerdere mediums heb horen doen. Ik vind het een totaal misplaatste uitspraak: om een concertpianist te worden moet je vanaf zeer jonge leeftijd (vier of vijf is normaal) tot je dertigste en vaak ook nog lang erna uren en uren per dag studeren (acht tot tien uur per dag is geen uitzondering). Om een goed medium dus met een concertpianist te vergelijken vind ik werkelijk buiten alle proporties. De druk op een concertpianist in de uitvoeringspraktijk is ook vele malen groter: een concertpianist kan nauwelijks fouten maken tijdens optredens (slechte recensies zijn dodelijk), mediums maken aan de lopende band fouten, echter dat wordt ze snel vergeven!
10:55 Jacobs pakt een willekeurig nummertje uit een bak om bij een willekeurig iemand uit het publiek een reading te doen. Ik ga er maar vanuit dat het echt willekeurig is. Helaas krijgen we het nummertje niet te zien en ook Reinout Oerlemans lijkt het niet te controleren. Bovendien zouden alle nummertjes in de bak wel eens 355 kunnen zijn. Ik had het eerlijker gevonden als hij zonder te kijken een bal over zijn rug richting het publiek had gegooid die vervolgens nog een aantal malen doorgegeven/doorgegooid zou worden in een willekeurige richting.
Paul Jacobs doet heel demonstratief een blinddoek om. Dat is natuurlijk nergens voor nodig, maar het brengt mensen die een verkeerd beeld of geen idee hebben van coldreading op het verkeerde spoor. Mediums, zoals bijvoorbeeld Ogilvie, leggen zelf vaak coldreading uit als het aflezen van lichaamstaal bij cliënten om informatie te krijgen. Lezers van dit blog weten dat dit misleidend is; coldreading is prima mogelijk zonder de cliënt te zien al wordt het inderdaad iets ingewikkelder!
11:05 Paul Jacobs begint zoals elke coldreader gelijk met een vraag waarbij hij meerdere keuzes geeft aan zijn cliënt. In dit geval zelfs drie: is er een overleden vader, schoonvader of stiefvader? Bij een misser is deze uitspraak ook zeer makkelijk te verbreden naar bijvoorbeeld: is er iemand in je kennissenkring die pas zijn vader, schoonvader, stiefvader heeft verloren? Of zelfs een verbreding naar overgrootouders!
11:14 Een typische coldreadingtruc: na een hit snel aan je cliënt laten weten dat je eigenlijk vrij zeker was van je zaak! Ik noem deze techniek: een “hit uitmelken”
11:24 Jacobs geeft zeer algemene informatie over de stiefvader. Informatie die op bijna iedereen van toepassing is en ook bij tarotlezingen vaak wordt gegeven. Hij vraagt nog wel om een bevestiging, als hij toch fout blijkt te zitten (een kleine kans) kan hij de misser ombuigen naar een oncontroleerbare hit door te stellen dat de informatie de gemoedstoestand van de geest op dit moment weergeeft.
11:37 Wederom gebruikt Jabobs de “hit uitmelking” techniek: na een bevestigend antwoord gaat hij nog even door op zijn hit.
11:50 Een “fool-proof routine” zoals we die ook vaak bij Derek zien. Hij komt met alleen maar statistische feiten. De “hartproblemen” zijn we inmiddels ook al een aantal keer bij Derek tegengekomen. Deze zin zorgt voor een gegarandeerde hit: “…naast hartproblemen had hij ook nog andere gezondheidsproblemen…” oftewel: alles is mogelijk!
12:28 De hit met de operatie lijkt misschien wonderbaarlijk, maar we hebben wederom te maken met een “fool-proof” routine. Jacobs geeft zelf aan dat hij niet zeker weet of de geest een operatie heeft gehad of dat het misschien zijn laatste herinnering was. Oftwel: de operatie kan gedurende zijn hele leven hebben plaatsgevonden, sterker nog: de operatie kan bij iedereen uit het leven van de geest in elke tijdsperiode hebben plaatsgevonden. Ik kan me ook wel operaties herinneren: bij mijn ouders, bij mijn grootouders, vrienden, collega’s. Vind maar eens iemand die zich geen operatie kan herinneren!
12:45 Ik zat er al op te wachten: wanneer komt de spiegel/juwelen/water/licht-routine? Jacobs kiest voor de juwelenroutine omdat het vrij veilig is bij vrouwen en gegarandeerd indruk maakt bij het publiek in het geval van een hit. Ze kan geen connectie maken ondanks aandringen van een vriendin en Reinout zelf (“…goed nadenken…” – alsof het haar schuld is dat ze geen connectie kan maken!!).
13:10 Typisch coldreadingtruc waarin Jacobs de schuld voor de juwelenmisser bij de vrouw zelf legt: “…het is niet erg als ze het niet weet…” oftwel: het is zeker gebeurd, maar ze kan het zich niet herinneren of ze weet er niets van! Het publiek zal het zeker zo opvatten en een groot deel zal onderbewust toch de juwelenroutine als hit registreren.
13:16 Het typische “medium-einde” van een lezing: een emotionele boodschap. Jacobs kan er zeker van zijn dat zijn uitspraken hier volledig geaccepteerd zullen worden: Reinout heeft al verschillende malen gezegd dat de vrouw erg geëmotioneerd is door de lezing en dus weet Jacobs dat er een goede band was met de stiefvader. Oerlemans blijkt een uitstekende oplossing voor de kleine beperking van de blinddoek!
14:17 Jacobs maakt nog enkele zeer vage claims over intelligentie in de geestenwereld. Gebaseerd op deze lezing kan ik die conclusie niet trekken. Als ik toch een intelligente geest zou zijn die aan mijn stiefdochter op trefzekere wijze wilde laten weten dat ik er was, zou ik niet met zulke algemene informatie komen. Ik zou geen operatiekamer laten zien zonder duidelijk verband maar het restaurant waar ik het laatst met haar gegeten heb. Ik zou geen zegelring laten zien waar ze niets vanaf weet, maar het hoesje van mijn of, nog beter, haar favoriete CD. Zoals ik ook al zei in de laatste Derek Ogilvie analyse: je hebt gradaties in details; echt accurate details zijn éénduidig en hoogst persoonlijk!
Voor de mensen die twijfelen aan deze analyse heb ik nog een leuk expiriment. Probeer precies dezelfde lezing te geven voor iemand die je niet kent; dezelfde zinnen, dezelfde houding, dezelfde vragen en verhalen, natuurlijk wel subtiel aangepast aan hun antwoorden. Je kan er eventueel nog wat autoriteitstrategie bij gebruiken (de persoonlijke ruimte ongevraagd schenden bijvoorbeeld) en ook wat misdirection (kijk af en toe geconcentreerd naar boven, grijp naar je nek en adem zwaar). Het is ook belangrijk van te voren aan je cliënt te laten weten dat je serieus bent en veel ervaring hebt (zeg dat je les hebt gehad van Jacobs op dat college!!). Ik garandeer je dat je verbaasd zult zijn hoeveel succes je zult hebben. Maar alsjeblieft: vergeet nooit dat je bezig bent met coldreading, het is makkelijk om jezelf te bedriegen en onder aanmoediging van enthousiaste cliënten in je eigen nepgaven te gaan geloven!
LOGATES
Blog ter bevordering van het Logisch Redeneren 